Szukaj w serwisie:

Obowiązki pracodawcy związane z wysoką temperaturą na stanowisku pracy

2011-08-24 | praca | upał | napoje
termometr, upał, gorąco

Jednym z czynników negatywnie wpływających na pracę jest wysoka temperatura. Na działanie tego czynnika pracownicy narażeni są szczególnie w okresie letnim. Dotyczy to zwłaszcza pracowników wykonujących pracę w pomieszczeniach zamkniętych.

Powszechnie obowiązujące przepisy nie ustanawiają wprost maksymalnej granicy temperatur, w jakich praca może być wykonywana. Wyjątkiem w tym zakresie są pracownicy młodociani, wobec których obowiązuje zakaz zatrudniania przy pracach w pomieszczeniach, w których temperatura powietrza przekracza 300 C, przy wilgotności względnej powietrza przekraczającej 65% (zob. załącznik Nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.08.2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac (Dz. U. Nr 200, poz. 2047 z późn. zm.)).

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm. – dalej jako: bhp) wymaga, aby pomieszczenia pracy zapewniały pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy. W szczególności w pomieszczeniach tych należy zapewnić m.in. odpowiednią temperaturę oraz zabezpieczenie przed niekorzystnymi warunkami cieplnymi i nasłonecznieniem (zob. § 15 ust. 1 rozp. ws. bhp). Pracodawca powinien zapewnić, aby pomieszczenia i stanowiska pracy były zabezpieczone przed niekontrolowaną emisją ciepła w drodze promieniowania, przewodzenia i konwekcji oraz zapewnić wymianę powietrza wynikającą z potrzeb użytkowych i funkcji tych pomieszczeń, bilansu ciepła i wilgotności (zob. § 31 i 32 rozp. ws. bhp).

W praktyce, zapewnienie komfortowych warunków pracy w czasie letnich upałów, przy uwzględnieniu powyższych kryteriów, odbywa się najczęściej przez zastosowanie szyb atermicznych, żaluzji, urządzeń wentylacji nawiewnej, klimatyzacji itp.

Stosowanie powyższych rozwiązań technicznych to nie jedyny sposób na letnie upały. Niezbędnym elementem w walce z niekorzystnym wpływem wysokiej temperatury otoczenia na efektywność pracy człowieka jest dostarczenie organizmowi niezbędnej ilości płynów. W tym kontekście na każdym pracodawcy ciąży obowiązek zapewnienia wszystkim pracownikom dostatecznej ilości wody zdatnej do picia lub innych napojów (zob. § 13 rozp. ws. bhp). Obowiązek ten jest niezależny od temperatury panującej na stanowiskach pracy. Miejsca czerpania wody zdatnej do picia powinny znajdować się nie dalej niż 75 m od stanowisk pracy (zob. § 113 ust. 1 rozp. ws. bhp).

Praca w wysokiej temperaturze, jako praca w tzw. mikroklimacie gorącym, jest zaliczana do prac w warunkach szczególnie uciążliwych. W związku z tym, poza obowiązkiem zapewnienia wszystkim pracownikom odpowiedniej ilości wody zdatnej do picia lub innych napoi, pracownikom zatrudnionym stale lub okresowo w warunkach szczególnie uciążliwych pracodawca jest obowiązany zapewnić dodatkowo napoje profilaktyczne. Ilość, rodzaj i temperatura tych napojów powinny być dostosowane do warunków wykonywania pracy i potrzeb fizjologicznych pracowników. Szczegółowe zasady zaopatrzenia w napoje pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnie uciążliwych określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28.05.1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz. U. Nr 60, poz. 279 - dalej jako: rozp. ws. posiłków i napojów).

Rodzaje prac, których wykonywanie uprawnia pracowników do otrzymania napojów profilaktycznych określa § 4 ust. 1 rozp. ws. posiłków i napojów. W interesującym nas zakresie są to prace:

1) w warunkach gorącego mikroklimatu, charakteryzującego się wartością tzw. wskaźnika obciążenia termicznego (WBGT) powyżej 25oC,

2) na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia powyżej 25oC,

3) na stanowiskach pracy, na których temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28oC.

W przypadku prac wykonywanych w warunkach gorącego mikroklimatu dostarczane pracownikom napoje powinny być dodatkowo wzbogacone w sole mineralne i witaminy.

Rozporządzenie nie przewiduje limitów ilościowych napojów profilaktycznych. Pracodawca powinien zapewnić je w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników. Napoje powinny być dostępne dla pracowników w ciągu całej zmiany roboczej (§ 6 rozp. ws. posiłków i napojów).

Jeżeli zastosowanie wspomnianych środków i dostarczenie omawianych napojów okaże się niewystarczające dla uzyskania komfortowych warunków pracy, pracodawca może ten fakt rekompensować przez ustanowienie dodatkowych przerw w pracy wliczanych do czasu pracy bądź przez skrócenie dobowej lub średniotygodniowej normy czasu pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Niepodjęcie w opisywanych sytuacjach wymaganych działań przez pracodawcę może być uznane za przejaw nieprzestrzegania przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, które jako wykroczenie podlega karze grzywny od 1 000 zł do 30 000 zł (zob. art. 283 § 1 kodeksu pracy).

Ponadto należy wspomnieć, że zgodnie z art. 210 kodeksu pracy w przypadku, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego. Jeżeli powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa wspomnianego zagrożenia pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego. Pracownik nie może z tego tytułu ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla niego konsekwencji. W szczególności zaś za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się w tych warunkach z miejsca pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Piotr Wąż - autor jest doktorem nauk prawnych specjalizującym się w problematyce prawa pracy, prawa spółek i prawa koncernowego

Źródło: Piotr Wąż - opracowanie eksperta projektu
Facebook Twitter Wykop


Dozwolone tagi html w treści: <strong> <em>


(otrzymasz powiadomienie o odpowiedzi, email nie będzie publikowany)