Szukaj w serwisie:

Nowe zasady dotyczące obliczania wymiaru czasu pracy

czas, praca, wymiar czasu pracy

Na mocy ustawy z dnia 24.09.2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 224, poz. 1459 - dalej jako: „nowela”), która weszła w życie 1.01.2011 r., przywrócono Święto Trzech Króli do katalogu zawartego w ustawie z dnia 18.01.1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28 z późn. zm.).

Wspomniana nowela wprowadziła również zmiany w zakresie ustalania obowiązującego pracownika wymiaru czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Dotychczasową zasadę, zgodnie z którą każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin (art. 130 § 2 KP), uzupełniono zastrzeżeniem, że jeżeli zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy święto przypada w dniu wolnym od pracy, wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy, to nie obniża ono wymiaru czasu pracy (art. 130 § 21 KP).

Obowiązujący w przyjętym okresie rozliczeniowym wymiar czasu pracy ustala się przez pomnożenie liczby pełnych tygodni przypadających w tym okresie przez 40 godzin. Do otrzymanej w ten sposób liczby godzin dodaje się następnie iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego (tzn. „dni wykraczające poza pełne tygodnie”), przypadających od poniedziałku do piątku (zob. art. 130 § 1 KP). Otrzymany w ten sposób wynik pomniejszamy o liczbę godzin usprawiedliwionej nieobecności w pracy, przypadających do przepracowania w czasie tej nieobecności, zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy. Ponadto do końca 2010 r. każde święto przypadające pomiędzy poniedziałkiem a sobotą obniżało wymiar czasu pracy o 8 godzin. Natomiast w wyniku wspomnianej zmiany, od 1.01.2011 r. wymiar ten obniży jedynie takie święto, które nie będzie przypadać w dniu wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. U zdecydowanej większości pracodawców dniem tym będzie sobota.

Dla przykładu, jeżeli pracownik zatrudniony w podstawowym systemie czasu pracy (tj. 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy) stale pracuje od poniedziałku do piątku, przez co dniem harmonogramowo wolnym z tytułu zasady przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy jest sobota, to wymiar jego czasu pracy w poszczególnych miesiącach 2011 r. będzie przedstawiał się następująco:

  • styczeń - 160 godzin, co wynika z następującego działania: (4 pełne tygodnie x 40 godzin) + (8 godzin x 1 dzień „wykraczający poza pełne tygodnie”, tj. 31.01) - (8 godzin x 1 dzień świąteczny, tj. 6.01);
  • luty - 160 godzin: [(4 pełne tygodnie x 40 godzin) + (8 godzin x 0 dni „wykraczających poza pełne tygodnie”) - (8 godzin x 0 dni świątecznych)];
  • marzec - 184 godziny: [(4 pełne tygodnie x 40 godzin) + (8 godzin x 3 dni „wykraczające poza pełne tygodnie”, tj. 29, 30 i 31.03) - (8 godzin x 0 dni świątecznych)];
  • kwiecień - 160 godzin: [(4 pełne tygodnie x 40 godzin) + (8 godzin x 1 dzień „wykraczający poza pełne tygodnie”, tj. 29.04) - (8 godzin x 1 dzień świąteczny, tj. 24.04)];
  • maj - 168 godzin: [(4 pełne tygodnie x 40 godzin) + (8 godzin x 2 dni „wykraczające poza pełne tygodnie”, tj. 30 i 31.05) - (8 godzin x 1 dzień świąteczny, tj. 3.05)];
  • czerwiec - 168 godzin: [(4 pełne tygodnie x 40 godzin) + (8 godzin x 2 dni „wykraczające poza pełne tygodnie”, tj. 29 i 30.06) - (8 godzin x 1 dzień świąteczny, tj. 23.06)];
  • lipiec - 168 godzin: [(4 pełne tygodnie x 40 godzin) + (8 godzin x 1 dzień „wykraczający poza pełne tygodnie”, tj. 29.07) - (8 godzin x 0 dni świątecznych)];
  • sierpień - 176 godzin: [(4 pełne tygodnie x 40 godzin) + (8 godzin x 3 dni „wykraczające poza pełne tygodnie”, tj. 29, 30 i 31.08) - (8 godzin x 1 dzień świąteczny, tj. 15.08)];
  • wrzesień - 176 godzin: [(4 pełne tygodnie x 40 godzin) + (8 godzin x 2 dni „wykraczające poza pełne tygodnie”, tj. 29 i 30.09) - (8 godzin x 0 dni świątecznych)];
  • październik - 168 godzin: [(4 pełne tygodnie x 40 godzin) + (8 godzin x 1 dzień „wykraczający poza pełne tygodnie”, tj. 31.10) - (8 godzin x 0 dni świątecznych)];
  • listopad - 160 godzin: [(4 pełne tygodnie x 40 godzin) + (8 godzin x 2 dni „wykraczające poza pełne tygodnie”, tj. 29 i 30.11) - (8 godzin x 2 dni świąteczne, tj. 1 i 11.11)];
  • grudzień - 168 godzin: [(4 pełne tygodnie x 40 godzin) + (8 godzin x 2 dni „wykraczające poza pełne tygodnie”, tj. 29 i 30.12) - (8 godzin x 1 dzień świąteczny, tj. 26.12)].

Powyżej obliczone wymiary nie będą aktualne dla pracowników, dla których dzień wolny z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy będzie przypadał w innym dniu niż sobota. W kontekście tego typu przypadków regulacja zawarta w art. 130 § 21 KP jest powszechnie krytykowana. Należy bowiem mieć na względzie fakt, że wyznaczenie dnia wolnego z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy spoczywa na pracodawcy. W praktyce istnieje zatem możliwość, że pracodawcy mogą wykorzystać omawiany przepis w ten sposób, że układając harmonogramy czasu pracy (tzw. grafiki) celowo będą wyznaczać ten dzień w terminach dni świątecznych. Praktyka ta będzie prowadziła do zwiększenia godzin (dni) pracy. Przykładowo, przy harmonogramie zakładającym pracę od poniedziałku do piątku (a zatem z wolną sobotą) w maju 2011 r. do przepracowania jest 168 godzin. Jeżeli jednak pracodawca przyjmie, że w miesiącu tym dniem wolnym z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy będzie wtorek, w który przypada święto 3-go Maja, wówczas wymiar czasu pracy na ten miesiąc wyniesie 176 godzin.

Problem ten wzbudza sporo kontrowersji. W doktrynie podnosi się jednak, że opisywana praktyka mogłaby być potraktowana jako przejaw nadużywania prawa podmiotowego przez pracodawcę (art. 8 KP).

Piotr Wąż

Źródło: opracowanie eksperta projektu
Facebook Twitter Wykop


Dozwolone tagi html w treści: <strong> <em>


(otrzymasz powiadomienie o odpowiedzi, email nie będzie publikowany)