Szukaj w serwisie:

Czy pracodawca ma obowiązek wydawania zaświadczeń o zarobkach do celów prywatnych?

2011-08-24 | zaświadczenie
formularz, zgłoszenie

Przepisy prawa pracy nie przewidują wprost obowiązku wydawania przez pracodawców zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach do celów prywatnych. W praktyce o wydanie tego typu zaświadczenia występują pracownicy w związku z koniecznością jego przedłożenia określonej instytucji, organowi czy placówce (np. bank, spółdzielnia mieszkaniowa, sklep itp.).

Obowiązek wydawania zaświadczenia o zarobkach został przewidziany jedynie w art. 125 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm. - dalej jako: „EiRU”). Zaświadczenie to wydawane jest w postaci tzw. druku ZUS RP-7, który jest dokumentem niezbędnym do ustalenia prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz ich wysokości. O wydanie takiego druku może się ubiegać pracownik lub były pracownik w szczególności w związku z ustalaniem kapitału początkowego lub uprawnień emerytalno-rentowych.

Nie jest to zatem dokument przydatny np. w staraniach o uzyskanie kredytu na zakup przedmiotów gospodarstwa domowego. W tym zakresie druk ZUS-RP 7 w zasadzie nie będzie pomocny.

Poza wspomnianym przepisem nie istnieją powszechnie obowiązujące regulacje prawe, które wyposażałyby pracowników w prawo skutecznego uzyskania zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu do celów nie pozostających w związku z uprawnieniami wynikającymi z przepisów o ubezpieczeniach społecznych.

W orzecznictwie dostrzeżono jednak konieczność respektowania przez pracodawcę uzasadnionego interesu pracownika, przejawiającego się w konieczności uzyskania omawianego zaświadczenia na potrzeby konkretnych sytuacji życiowych.

W jednym ze swych orzeczeń Sąd Najwyższy uznał, że na pracodawcy spoczywa obowiązek udzielania pracownikowi istotnych informacji odnośnie jego sytuacji pracowniczej. Udzielenia tego typu informacji pracownik może dochodzić przed sądem pracy.

Zdaniem Sądu Najwyższego pomimo tego, że obowiązek taki nie został wyrażony wprost w treści konkretnego przepisu, niemniej jednak można go wywodzić z szeregu norm zawartych w kodeksie pracy. Zwłaszcza zaś z przepisów wyznaczających zakres obowiązków pracodawcy względem pracownika. W oparciu o te przepisy można konstruować spoczywający na pracodawcy ogólny obowiązek dbałości o dobro pracownika, a co najmniej respektowania tego dobra. W swej istocie obowiązek ten jest odpowiednikiem spoczywającego na pracowniku obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy (art. 100 pkt 4 kodeksu pracy).

W ramach tego ogólnego obowiązku pracodawcy mieści się między innymi jego powinność dostarczania pracownikowi informacji i dokumentów  istotnych z punktu widzenia realizacji stosunku pracy (np. zaświadczeń o zatrudnieniu, stażu pracy itp.), jak również uprawnień wykraczających poza sferę stosunku pracy, a uzależnionych od jego treści (np. zaświadczenie o zarobkach potrzebne dla realizacji uprawnień poza zakładem pracy).

W opinii Sądu Najwyższego nie oznacza to oczywiście, że pracownik może od pracodawcy domagać się wszelkich informacji, które go dotyczą. W tym kontekście chodzi o informacje, które mają ważne znaczenie dla sytuacji pracownika. Co do zasady, zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości uzyskiwanego w jego ramach wynagrodzenia wpisuje się w to kryterium (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 16.09.1999 r., I PKN 331/99, OSNAPiUS 2001/9/314).

Ponadto, zasadną wydaje się być teza, zgodnie z którą  pracownik mógłby żądać od pracodawcy wydania zaświadczenia zawierającego dane o długości okresu zatrudnienia, rodzaju wiążącej go z pracodawcą umowy o pracę oraz wysokość uzyskiwanych zarobków w powołaniu na obowiązek współdziałania w ramach zobowiązania wzajemnego, wynikający z art. 354 kodeksu cywilnego, który w omawianym zakresie znajdzie zastosowanie za pośrednictwem art. 300 kodeksu pracy.

Obowiązek wydawania zaświadczenia o zarobkach został przewidziany jedynie w art. 125 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm. - dalej jako: „EiRU”). Zaświadczenie to wydawane jest w postaci tzw. druku ZUS RP-7, który jest dokumentem niezbędnym do ustalenia prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz ich wysokości. O wydanie takiego druku może się ubiegać pracownik lub były pracownik w szczególności w związku z ustalaniem kapitału początkowego lub uprawnień emerytalno-rentowych.

Nie jest to zatem dokument przydatny np. w staraniach o uzyskanie kredytu na zakup przedmiotów gospodarstwa domowego. W tym zakresie druk ZUS-RP 7 w zasadzie nie będzie pomocny.

Poza wspomnianym przepisem nie istnieją powszechnie obowiązujące regulacje prawe, które wyposażałyby pracowników w prawo skutecznego uzyskania zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu do celów nie pozostających w związku z uprawnieniami wynikającymi z przepisów o ubezpieczeniach społecznych.

W orzecznictwie dostrzeżono jednak konieczność respektowania przez pracodawcę uzasadnionego interesu pracownika, przejawiającego się w konieczności uzyskania omawianego zaświadczenia na potrzeby konkretnych sytuacji życiowych.

W jednym ze swych orzeczeń Sąd Najwyższy uznał, że na pracodawcy spoczywa obowiązek udzielania pracownikowi istotnych informacji odnośnie jego sytuacji pracowniczej. Udzielenia tego typu informacji pracownik może dochodzić przed sądem pracy.

Zdaniem Sądu Najwyższego pomimo tego, że obowiązek taki nie został wyrażony wprost w treści konkretnego przepisu, niemniej jednak można go wywodzić z szeregu norm zawartych w kodeksie pracy. Zwłaszcza zaś z przepisów wyznaczających zakres obowiązków pracodawcy względem pracownika. W oparciu o te przepisy można konstruować spoczywający na pracodawcy ogólny obowiązek dbałości o dobro pracownika, a co najmniej respektowania tego dobra. W swej istocie obowiązek ten jest odpowiednikiem spoczywającego na pracowniku obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy (art. 100 pkt 4 kodeksu pracy).

W ramach tego ogólnego obowiązku pracodawcy mieści się między innymi jego powinność dostarczania pracownikowi informacji i dokumentów istotnych z punktu widzenia realizacji stosunku pracy (np. zaświadczeń o zatrudnieniu, stażu pracy itp.), jak również uprawnień wykraczających poza sferę stosunku pracy, a uzależnionych od jego treści (np. zaświadczenie o zarobkach potrzebne dla realizacji uprawnień poza zakładem pracy).

W opinii Sądu Najwyższego nie oznacza to oczywiście, że pracownik może od pracodawcy domagać się wszelkich informacji, które go dotyczą. W tym kontekście chodzi o informacje, które mają ważne znaczenie dla sytuacji pracownika. Co do zasady, zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości uzyskiwanego w jego ramach wynagrodzenia wpisuje się w to kryterium (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 16.09.1999 r., I PKN 331/99, OSNAPiUS 2001/9/314).

Ponadto, zasadną wydaje się być teza, zgodnie z którą pracownik mógłby żądać od pracodawcy wydania zaświadczenia zawierającego dane o długości okresu zatrudnienia, rodzaju wiążącej go z pracodawcą umowy o pracę oraz wysokość uzyskiwanych zarobków w powołaniu na obowiązek współdziałania w ramach zobowiązania wzajemnego, wynikający z art. 354 kodeksu cywilnego, który w omawianym zakresie znajdzie zastosowanie za pośrednictwem art. 300 kodeksu pracy.

Piotr Wąż - autor jest doktorem nauk prawnych specjalizującym się w problematyce prawa pracy, prawa spółek i prawa koncernowego

Źródło: Piotr Wąż - opracowanie eksperta projektu
Facebook Twitter Wykop


Dozwolone tagi html w treści: <strong> <em>


(otrzymasz powiadomienie o odpowiedzi, email nie będzie publikowany)



~Ewelina Charzewska
2012-07-18 22:19:04

czy księgowość może odmówić mi wydania zaświadczenia o zarobkach?

~Piotr Wąż, ekspert prawa pracy
2012-07-23 09:13:14

Zakładam, że w przedstawionym zapytaniu chodzi o zaświadczenie o zarobkach do celów prywatnych, tj. związanych z potrzebą jego przedstawienia w określonym urzędzie lub instytucji, czy też w sklepie na potrzeby zaciągnięcia kredytu konsumenckiego (np. zakup sprzęty RTV, czy AGD).

Przyjmując takie założenie wyjaśniam, że poza przepisami ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) brak jest powszechnie obowiązującej regulacji, która przewidywałaby obowiązek wystawiania zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu. Przy czym zaświadczenia przewidziane we wspomnianej ustawie wystawiane są dla celów związanych z uprawnieniami wynikającymi z przepisów o ubezpieczeniach społecznych (np. ustalanie uprawnień emerytalno-rentowych) i jako takie z reguły nie są przydatne, np. w staraniach o uzyskanie kredytu konsumenckiego (choć w praktyce nie można jednak wykluczyć sytuacji, w której tego typu zaświadczenie będzie wystarczające).

Brak jednoznacznych przepisów obligujących pracodawców do wystawiania zaświadczeń dla celów prywatnych wymusił potrzebę poszukiwania alternatywnych źródeł tego obowiązku.

W literaturze prawniczej prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym pracownik mógłby żądać od pracodawcy wydania zaświadczenia zawierającego dane o długości okresu zatrudnienia, rodzaju wiążącej go z pracodawcą umowy o pracę oraz wysokość uzyskiwanych zarobków w powołaniu na obowiązek współdziałania w ramach zobowiązania wzajemnego, wynikający z art. 354 kodeksu cywilnego w związku z art. 300 kodeksu pracy.

Natomiast w orzecznictwie wskazuje się, że obowiązek taki można wywodzić ze spoczywającego na pracodawcy ogólnego obowiązku dbałości o dobro pracownika wynikającego z szeregu norm kodeksowych, zwłaszcza zaś z przepisów wyznaczających zakres obowiązków pracodawcy względem pracownika. Zdaniem Sądu Najwyższego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16.09.1999 r., I PKN 331/99, OSNAPiUS 2001/9/314) na pracodawcy spoczywa obowiązek udzielania pracownikowi istotnych informacji odnośnie jego sytuacji pracowniczej.

Chodzi tutaj o informacje mające istotne znaczenie dla sytuacji pracownika nie tylko z punktu widzenia realizacji stosunku pracy (np. zaświadczeń o zatrudnieniu, stażu pracy itp.), ale również uprawnień wykraczających poza sferę stosunku pracy, a uzależnionych od jego treści (np. zaświadczenie o zarobkach potrzebne dla realizacji uprawnień poza zakładem pracy).

Udzielenia tego typu informacji pracownik może dochodzić przed sądem pracy.

~marek
2012-11-15 10:51:22

czy jako pracodawca mogę odmówić wystawienia takiego zaświadczenia o zarobkach gdyż prowadzona już jest egzekucja komornicza z wynagrodzenia pracownika na znaczną kwotę i w trosce o opisane wyżej dobro pracownika chcąc uniknąć zwiększania zadłużenia - tym bardziej w parabanku???

~Monika
2012-12-03 23:29:02

Witam,chciałabym się dowiedzieć czy pracodawca ma prawo wymagać ode mnie druku,w tym wypadku z Powiatowego Urzędu Pracy,który potwierdzałby w jakim celu potrzebne jest mi zaświadczenie o zarobkach ?,pozdrawiam!

~AK
2013-04-12 16:44:29

Czy pracodawca moze ustalic jakis rodzaj oplaty za wydawanie zaswiadczen o zarobkach na cele prywate? albo ustalic w wewnetrzynych regulaminach ograniczenia odnosnie ilosci otrzymywanych zaswiadczen lub ich formy? Jesli pracownik prosi o wystawienie kilku zaswiadczeń w miesiacu (z roznych bankow, sklepow itd) i wystepuje z takim "kompletem" co miesiac, przez co pracodawca ponosi dodatkowe koszty obslugi kadrowej.

~ewe
2013-12-18 12:47:52

JA np. mogę stracić zadatek w wysokości 20 000 bo kadrowa robi problemy i nie chce wystawić zaświadczenia. I co w tym momencie?? Powinnam oddać do sądu kadrową czy pracodawcę?

~halina cupek skorupska
2016-01-29 01:06:10

Czy jeśli w prośbie o wydanie zaświadczenia napisze że do sądu to czymoge mieć z tego powodu nękania od strony pracodawcy.